Notice: Undefined offset: 2 in /mnt/web213/a1/47/52043147/htdocs/Driesum.info-nieuw-design/index.php on line 180 Driezum, een dorp in de Dokkumer Wouden

Logo Dorpsbelangen DriezumDriezum.info

Geschiedenis Driezum

In 1895 stuitte een arbeider, bij het graven van een sloot in de buurt van de Driezumer terp, op ongeveer 500 munten. Deze arbeider zal zich een moment rijk hebben gewaand. Maar nadat hij de munten wat had opgepoetst, sloeg de stemming om. Hij beoordeelde de munten als roestige rommel en verkocht het aan een slager voor een kwartje. Die had de slaap beter uit en verkocht de muntstukken voor veertig gulden. Vele van deze munten zijn zoekgeraakt. Toch zijn enkele nog te bewonderen in diverse musea. Maar wat stond nou eigenlijk op deze munten. Het bleken munten te zijn uit de Romeinse tijd. Op de oudst bewaarde munt staat Valerianus Pater, die van 253 tot 259 na Christus keizer was van het Romeinse Rijk.

240kaartDantumadeel In het begin van het eerste millennium was er dus al sprake van permanente bewoning op het grondgebied van het huidige Driezum. Deze bewoning concentreerde zich in het vruchtbare kleigebied ten noorden van ons dorp en wel op de Driezumer terp. Terpen waren kunstmatige verhogingen in het landschap, die noodzakelijk werden door bodemdaling en het stijgen van de zeespiegel. De Driezumer terp is in de Tweede Wereldoorlog afgegraven.

Het waren de terpbewoners die in de 9e/10e eeuw het moerasachtige landschap, dat Driezum omzoomde, in cultuur brachten. Dit gebeurde door het graven van lange sloten, die haaks stonden op een ontginningsas (Achterweg/van Sytzamaweg), waarlangs men boerderijen bouwde. Nadat o.a. Bonifatius, de heidense bewoners had bekeerd tot het christendom, werden er houten kerken gebouwd. In de directe omgeving van de Kerk ontwikkelde zich een buurt en zo kreeg het oorspronkelijke streekdorp echte "buorren".

Hoe komt ons dorp aan de naam Driezum? Dorpsnamen die eindigen op "um", wat woning of woonplaats betekent, zijn vanaf de 5e eeuw tot het begin van de grote ontginningen ontstaan. Het eerste deel van de dorpsnaam heeft vaak betrekking op een naam van een belangrijke persoon (Dries?) of soms op een zaak -natuurlijke omstandigheid. 'Umnamen' beperken zich grotendeels tot het terpengebied, toch komen die ook voor in het nieuw ontgonnen gebied, bijvoorbeeld die van Driezum. Deze naam is dus afgeleid van het terpdorp ten noorden van het huidige dorp.

Hoofdelingen waren van oorsprong adellijke boeren, die op versterkte huizen (stinzen) woonden. In Driezum stonden in de middeleeuwen vijf van deze stinzen. Dit waren Canter State, Halbada State, Ophuystra State, Jarichsma State en Rinsma State. Alleen laatstgenoemde state herinnert nog aan lang vervlogen tijden, dat een adellijke bovenlaag in ons dorp de dienst uitmaakte. Rinsma State is onlosmakelijk verbonden met de familie van Sytzama, die tot 1931 hun domicilie in Driezum hadden. Douwe Jan Vincent van Sytzama is de bekendste uit dit adellijke geslacht.

Rinsma State in 1930 Rinsma State in 1930 uit Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992

Hij was de eerste burgemeester van Dantumadeel, lid van de Friese Staten, maar ook kamerheer van Koning Willem III. Deze heer van stand lag vaak overhoop met de Driezumer schoolmeester/dichter Hjerre Gjerrits van der Veen die eens dichtte: "In Doarp mei in hear is in lok, in hear mei in doarp is in flok".

Portret van Hjerre Gjerrits van der Veen De barons jongste dochter Wilhelmina Christina barones van Sytzama vermaakte bij notariële akte Rinsma State aan de Van Sytzama stichting. In haar testament stelde zij een bedrag beschikbaar voor de armen in Driezum. Er mocht geen uitdeling plaatsvinden aan armen, die rooms katholiek waren. Burgemeester en wethouders benoemde zij tot regenten, mits zij niet katholiek waren. Zij hebben de taak: het beheren en instandhouden van de state en het landgoed, maar ook het beheren van enkele fondsen. In 1942 bood Rinsma State onderdak aan ouden van dagen. In de oorlog troffen bommen dit tehuis. Het middengedeelte werd door brand verwoest.
Portret van Hjerre Gjerrits van der Veen

Voordat Rinsma State in 1972 als gemeentehuis dienst zou doen, bood het aan het waterschap "De Walden" tijdelijk onderdak. In 1985 vond een uitbreiding plaats van Rinsma State. Maar er bleef gebrek aan ruimte. Uiteindelijk verkaste het ambtelijk apparaat in 1999 naar het nieuwe gemeentehuis in Damwâld en verkochten de regenten het visitekaartje van ons dorp.

Driezum groeide in de loop der eeuwen uit tot een agrarisch dorp, dat vele middenstanders herbergde en waar de tuin- en cichoreibouw floreerde. De bijnaam "Woartelsted" is ontleend aan de bouw van wortelen die vele Driezumers, in wijde omgeving, aan de man/vrouw probeerden te brengen. Echter deze tijd ligt al ver achter ons.

Geschiedenis van Rinsma State:

1a-09-kh02

Het oudste huis stamt van voor 1747, andere benamingen: Riensma gued, Buwinga
De state is niet toegankelijk, maar het park rond het huis wel.

Rinsma State parkbankje Te Driezum bevindt zich nog het bos en park van de v.m. Rinsma State.

Bewoners

1511 Peter Buwinga 1539 Wopck Taeckes van Buwinga 1539 - ca 1583 Willem en Taco van Buwinga ca 1583 Wopcke Taeckes van Buwinga ca. 1585 - 1632 Sjadda Wopckes van Buwinga 1632 - ca 1660 Sjadda van Rufferlaerd ca 1660 - 1707 Johanna Agneta van Roeland 1707 - 1745 Horatius Lauta van Aysma 1745 Hessel en Jacob Lauta van Aysma 1745 - 1755 Fecco Dominicus baron van Sytzama 1747 Fecco Dominicus Baron van Sytzama 1755 - 1800 Maurits Pico Diederik baron van Sytzama - Douwe Jan Andries baron van Sytzama - Willem Hendrik baron van Sytzama 1800 - 1829 Johannes Galenus baron van Sytzama - Louis Auguste Fritzsché 1829 - 1886 Douwe Jan Vincent baron van Sytzama 1899 - 1928 Wilhelmina Christina barones van Sytzama 1928 - 1941 Van Sytzama Stichting 1941 - 1971 bejaardentehuis 1971 - 1998 gemeentehuis 1998 - 2002 Jan en Corrie Smeeing 2002 - Dirk Scheringa

2c-sitew240- (116).jpg In 1511 wordt het vermeld als "Riensma gued" en op een kaart van 1664 als "Buwinga" met het tekentje voor 'edele state'. In 1511 was eigenaar Taco Buwinga (Buingha), getrouwd met Idtzen van Aylva, die te Dantumawoude op Buwinga State woonde. De gebruiker van "Riensma gued" was zijn zoon Peter Buwinga. In 1539 was Wopck Taeckes van Buwinga eigenaar, maar al enkele maanden nadat hij in het bezit van Rinsma State gekomen was overleed hij en liet de state na aan zijn zoons Willem en Taco. Willem was lid van het Verbond van Edelen en werd op 24 december 1568 te Vilvoorden (bij Brussel) onthoofd vanwege zijn protestantse sympathieën. Taco, goed Rooms Katholiek, bleef op Rinsma wonen en vermaakte de state aan zijn zoon Wopcke Taeckes van Buwinga. Hij overleed vóór 1583.

De volgende Van Buwinga die we tegen komen is Bauck van Buwinga, die getrouwd is met Jan Cornelis Tadema. Ze wonen in 1578 in Rinsumageest en in 1586 in Dokkum. Jan Cornelis is dan grietman van Dantumadeel. Johanna Agneta Op 23 oktober 1707 kwamen Horatius Lauta van Aysma, zoon van Hessel en Johanna Agneta, en zijn vrouw Catharina Recalff op de state wonen vanuit Rinsumageest. Van ca. 1585 tot 1632 is Sjadda Wopckes van Buwinga, dochter van Wopcke Taeckes, en haar man Jacob van Ruffelaerd eigenaar van de state. Op 13 april 1632 erfde Sjadda van Rufferlaerd de helft van Rinsma State omdat haar moeder was overleden en haar vader hertrouwde. Eind 1652 overleed ook haar vader en Sjadda kreeg nu ook de andere helft. In dat zelfde jaar trouwt ze met Joas van Roeland. Het echtpaar krijgt één dochter, Johanna Agneta van Roeland, die na de dood van haar moeder de state erft. Haar moeder was echter hertrouwd met Sierach van Aysma. Deze stiefvader bleef op Rinsma State wonen tot zijn dood in 1706. Johanna Agneta van Roeland trouwde in 1668 (op 17-jarige leeftijd) eerst met Hessel van Aysma, een broer van haar stiefvader en na diens dood met Onuphrius Worp van Peyma in 1680. Zij sterft in 1707 en haar zoon Horatius Lauta van Aysma en zijn vrouw Catharina Recalff gaan dan op 23 oktober 1707 op de state wonen.

tekening-1786-rinsma-state
Tekening van de State door J. Gardenier Visscher uit 1786 Uit 1707 dateert de volgende beschrijving van Rinsma State: "Seeckere adelyke Huysinge 'Rinsma' genaamd, staande en gelegen te Drysum, voorsien met verscheidene kamers, twee gewelfden kelders, schuyr, paardestal met 3 hovingen en een kruydtuin, alle omset met hagen, geregtigt met een Stem, voorts Cingel, boomen en plantagien, beneffens de Zathe en landen groot naar naam en faam 85 pondematen, daaraan gelegen met een hof, alwaer het meijershuis op staat, bij Doede gabes als meyer gebruykt, sullende in de coop de Enterie beplant met veele Boomen, inde coop der huysinge versmelten."

De zoons van Horatius en Catharina: Hessel en Jacob Lauta van Aysma, beiden beroepsmilitair, erfden de state in juni 1745, maar verkochten het buitengoed in december van dat zelfde jaar. Op 28 december 1745 kocht de 'Hoogh Welgeboren Heer' Fecco Dominicus baron van Sytzama de "heerlijke wel geproportioneerde en logeabele Heerenhuysinge off deftige buitenplaats cum annexis staande en gelegen in den dorpe Driezum, 'Rinsma State' genaamt, begeregtigt met een grote swane Jagt op alle Driezumer Brakken, alsmede een dubbele bank in de kerk, mitsgaders de geheele regel grafsteeden lopende dwars door de kerk van de Suydermuur tot aan de Noordermuur" van de broers Van Aysma.

In 1747 liet Fecco Dominicus het oude huis afbreken en op de zelfde plaats een nieuw huis bouwen. Een steen met opschrift werd toen in de muur geplaatst. Ook werd de tuinaanleg vernieuwd en werden de grachten verlegd. Hij woonde echter niet te Driezum, maar op Beslinga State te Friens. In 1755 erfde zijn zoon Maurits Pico Diederik baron van Sytzama, gehuwd met Catharina Maria van Heemstra, Rinsma State met alles wat daarbij hoorde. Ook zij woonden niet zelf te Driezum, maar hun oudste zoon Douwe Jan Andries baron van Sytzama wel een tijdlang en na hem zijn broer Willem Hendrik baron van Sytzama.

a1-c2-118 foto komt van de oude site Driezum

In 1800 erfde Johannes Galenus baron van Sytzama de state, maar ook hij woonde hier niet permanent. Hij en zijn vrouw Anna Maria Maclaine woonden officieel op Beslinga State te Friens.In de zomer verbleef de familie enkele maanden op Rinsma State en ‘s winters woonden ze in hun grote huis in Leeuwarden. Tot 1 september 1829 verbleef op Rinsma State de gouverneur Louis Auguste Fritzsché. Hij vroeg Catharina Maria barones van Sytzama, 42 jaar oud, ten huwelijk, maar vader Johannes galenus weigerde zijn toestemming te geven. Desondanks trouwde zij op 14 oktober 1829 met haar uitverkorene. In 1843 liet zoon Douwe Jan Vincent, luitenant bij de cavalerie, het pand drastisch verbouwen en de naastgelegen boerderij afbreken. Op 11 september 1843 trouwde hij met Adriana Janke Albarda en dit paar ging dan toch echt op Rinsma State wonen. Ze kregen er zeven kinderen. In januari 1846 werd hij bij koninklijk besluit grietman van Dantumadeel. Hij overleed op Rinsma State in 1886, zijn vrouw stierf in 1891.
rinsmastate-oude-foto200w.jpg In 1899 erfde de jongste dochter, Wilhelmina Christina barones van Sytzama de state. Zij was in 1876 gehuwd met Willem Dirk Haitsma Mulier, burgemeester van Spaarndam. Zij woonde met haar man in Haarlem, maar ’s zomers kwam ze naar Driezum. Op 23 april 1931 is zij te Haarlem gestorven. Bij notariële akte van 15 oktober 1928 vermaakte zij Rinsma State enz. aan de Van Sytzama Stichting. In 1941 werd het pand ingericht als tehuis voor ouden van dagen. In 1944 werd het door brandbommen verwoest. In 1948 werd het huis herbouwd, een vage afspiegeling van het oudere pand. Vanaf 1971 is het huis als gemeentehuis in gebruik geweest.

Rinsma State in 2002 Foto Albert Speelman 30 november 2002

In 1998 werd Rinsma State verkocht aan het Soester echtpaar Jan en Corrie Smeeing. Jan is handelaar in onroerend goed, bezit een drietal historische panden te Soest en is eigenaar van de Rivel fietsenfabriek te Surhuisterveen. In het park is veel stinsenflora te vinden en dertien hectare van het vijftien hectare grote landgoed blijft toegankelijk voor het publiek.

(104).jpg (107).jpg

Yn 2002 waard Rinsmastate oankocht troch Dirk Scheringa. Syn frou komt út Driezum en sy binne yn 1973 sels ek yn Rinsmastate troud. Hy hat de state wêr yn âlde styl opknappe litten. De kantoarútbou oan de achterkant, taheakke doe't it gebou brûkt waard as gemeentehûs, is wêr fuorthelle. Ek is it park om de state wer opknapt.

schildrinsma rinsmadubbel240x120.jpg foto`s van www.steenhouwer.nl

klik hier voor beschrijving verbouwing, van www.steenhouwer.nl

Trouwen in landhuis van Scheringa Driezum januari 2009

rm-tr01 1a-10-kh(106).jpg © ProFlash Fotografie Drachten

Het landhuis Rinsma State te Driezum is weer beschikbaar als trouwlocatie in de gemeente Dantumadiel. Het huis dat tegenwoordig eigendom is van Dirk Scheringa was tussen 1971 en 1999 een gemeentehuis. Vanaf 1 april 2009 zal landhuis Rinsma State weer 'huis der gemeente' zijn voor trouwlustigen.
meer...www.waldnet.nl/wn/nieuws/23687/

Rinsma State in Driezum in de verkoop Driezum 20 oktober 2009

Rinsma State in Driezum van Dirk Scheringa wordt mogelijk verkocht. Het oude gemeentehuis valt onder DSB Beheer en Scheringa gaf maandagavond in de uitzending van Pauw en Witteman aan dat ook hiervoor het faillissement zal worden aangevraagd. Onder DSB Beheer vallen ook andere bezittingen zoals het AZ stadion en het museum.
meer...www.waldnet.nl/wn/nieuws/26659/

Rinsma State voor vastgoedbelegger Driezum 25 november 2010

Vastgoedbelegger Jan Smeeing uit Metslawier heeft het hoogste bod uitgebracht op het landhuis Rinsma State in Driezum. Smeeing heeft €1.7 miljoen geboden op de gerestaureerde state en was daarmee de hoogste van vier bieders. Rinsma State was enkele jaren in handen van oud-bankier Dirk Scheringa. Na het faillissement van het DSB concern kwam het landhuis te koop te staan.
meer...www.waldnet.nl/wn/nieuws/31172/

Rinsma State in Russische handen

maandag 14 oktober 2013, 22:58

DRIEZUM - Een 52-jarige man uit Rusland heeft Rinsma State aan de Van Sytzamawei 26 in Driezum gekocht. De ondernemer heeft het landgoed gekocht met hulp van Auke Boskma uit Burgum. Het ligt in de bedoeling dat de nieuwe eigenaar en zijn familie Rinsma State ook als hun buitenverblijf gaan gebruiken.

rinsmastate-eo-juli2009 (4).jpg

Rinsma State was in handen van Dirk Scheringa die het landgoed moest verkopen toen zijn DSB-bank failliet ging. Vastgoedbelegger Jan Smeeing uit Metslawier kocht het in 2011 voor 1.711.911 euro. Auke Boskma uit Burgum zal zorg dragen voor het onderhoud en beheer van het landgoed.

Bron:www.waldnet.nl/wn/nieuws/42282/Rinsma_State_in_Russische_handen.html

Rinsma State verkocht voor 2.5 miljoen

DRIEZUM - Landhuis Rinsma State in Driezum is in oktober 2013 voor 2.5 miljoen euro verkocht aan een 53-jarige man uit het Russische Moskou. Eerder werd al bekend dat de Russische bouw-ondernemer (TIBL) het zou gaan kopen om het landgoed vervolgens te gaan gebruiken als buitenverblijf.

RinsmaState-jan-2015-RoelvdVeen-smal.jpg foto Roel vd Veen Damwâld

Bronnen:
Tekst: Aardrijkskundig Woordenboek van Van der Aa Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979 Rinsma State, familiehuis gemeentehuis door W. Loonstra, 1975 Leeuwarder Courant 25-02-1998 www.stinseninfriesland.nl/RinsmaState.htm Aantekeningen van J. Leemburg Rinsma state, Van Sytzama tot Scheringa, Penn Uitgeverij 2008, Lammert de Hoop. www.waldnet.nl,www.steenhouwer.nl
balk-feb-2015.png